Mwongozo wa Kukagua Masharti, Madai na Rekodi za Majibu

Taarifa kuhusu huduma za michezo mtandaoni zinaweza kuwa na masharti, maelezo na majibu yanayohitaji kusomwa kwa makini. Lengo la ukaguzi si kuanza na hitimisho, bali kutambua dai, kulinganisha maneno yaliyotumika na kuweka rekodi iliyo wazi. Kwa ukaguzi unaolenga masharti na majibu, wasomaji wanaweza kuanza na orodha ya ukaguzi wa masharti na majibu na kutumia hatua zifuatazo.

Anza kwa kufafanua dai

Kabla ya kulinganisha taarifa, andika kwa ufupi jambo linalohitaji kuthibitishwa. Dai pana linaweza kuchanganya masuala kadhaa, hivyo ni vyema kuligawa katika vipengele vinavyoweza kusomwa kimoja baada ya kingine.

• Nakili maana ya dai bila kuongeza maelezo mapya.
• Tambua maneno muhimu yanayoweza kubadili tafsiri.
• Tenganisha kauli ya moja kwa moja na maoni au matarajio ya msomaji.
• Bainisha ni sehemu gani ya masharti inayohusiana na swali.

Hatua hii husaidia kuzuia hitimisho lisilotokana moja kwa moja na maandishi yanayochunguzwa.

Soma masharti katika muktadha wake

Sentensi moja haipaswi kutenganishwa na kichwa, aya au masharti yanayoizunguka. Wasomaji wanaweza kukagua kama kifungu kina mipaka, hali maalumu au maelezo yanayobadilisha namna kinavyotumika.

• Linganisha kichwa cha sehemu na maudhui yake.
• Angalia kama maneno yale yale yanatumika kwa maana thabiti katika sehemu nyingine.
• Tofautisha kanuni ya jumla na hali ya kipekee.
• Rekodi toleo na tarehe ya maandishi yaliyosomwa bila kudhani kuwa toleo jingine lina maana sawa.

Iwapo maelezo hayatoshi, ni bora kuweka hali hiyo wazi badala ya kujaza pengo kwa dhana.

Tathmini jibu bila kulipanua

Jibu linapaswa kulinganishwa na swali lililoulizwa. Wasomaji wanaweza kuangalia kama kila kipengele cha swali kimejibiwa, kama maneno ya jibu yanaendana na masharti, na kama kuna sehemu iliyoachwa bila ufafanuzi.

Maswali muhimu ya kujiuliza ni pamoja na haya:

• Je, jibu linazungumzia dai lenyewe au mada tofauti?
• Je, linaeleza msingi wa kauli yake?
• Je, linaweka mipaka au hali zinazopaswa kuzingatiwa?
• Je, maneno yake yanaweza kufasiriwa kwa njia zaidi ya moja?

Ukimya kuhusu kipengele fulani haupaswi kuwasilishwa kama kukubali au kukataa kipengele hicho.

Weka rekodi inayoweza kufuatiliwa

Rekodi nzuri hutenganisha yaliyosomwa na hitimisho la mhariri. Ijumuishe dai lililokaguliwa, kifungu husika, swali lililoulizwa, jibu lililotolewa na maelezo mafupi kuhusu tofauti yoyote. Nukuu fupi zinaweza kuhifadhi maana halisi, lakini zisibadilishwe ili kuunga mkono msimamo uliokwishachaguliwa.

Fikia hitimisho la tahadhari

Baada ya kulinganisha vipengele, tumia maelezo yanayoonyesha kiwango cha uwazi. Kwa mfano, dai linaweza kuainishwa kuwa linaungwa mkono na maandishi, halijaelezwa wazi, linapingana na kifungu kingine au linahitaji taarifa zaidi. Hitimisho linapaswa kubaki ndani ya ushahidi uliorekodiwa na kutenganisha ukweli unaosomeka, tafsiri na maswali ambayo bado hayajajibiwa.